Dream interpretation

จรเข้ของพระนเรศวร (Spoiler Alert)

Screen Shot 2557-05-30 at 10.28.13 PM

Photo credit: Bugaboo.tv
ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช 5: ยุทธหัตถี

ความฝันของพระมหากษัตริย์ เป็นสิ่งที่สำคัญ เพราะมันเกี่ยวเนื่องกับชะตาบ้านเมือง ส่งผลต่อการคิดและตัดสินใจ ดังนั้นในอดีตจึงมีตำแหน่งโหรหลวง ทำหน้าที่ทำนายฝันให้แก่เจ้าเบื้องสูงทั้งหลาย ซึ่งการทำนายฝันมีมาในทุกยุคสมัย และในหลากหลายอารยธรรม ไม่ว่าจะเป็น อียิปต์ กรีก โรมัน อินเดียแดง ยุโรป จีน ฯลฯ รวมถึง ไทย และประเทศเพื่อนบ้าน ฝันสื่อสารในรูปแบบของสัญลักษณ์ (symbol) ซึ่งมีความหมายเกี่ยวเนื่องผูกพันกับผู้ฝันเอง จิตใจเบื้องลึกกำลังสื่อสารกับเขา ยุคนี้ไม่มีโหรหลวงคอยทำนายฝัน (หรือว่ามี?) แต่มีนักจิตวิเคราะห์ที่วิเคราะห์ความฝัน เพิ่ม self-knowledge ให้แก่ผู้ฝัน และเพื่อบำบัดจิตใจ

ในเรื่องตำนานสมเด็จพระนเรศวรฯ 5 นี้ มันเด็ดตรงที่ พระมเหสี (น้องแอฟ) เป็นคนตีความฝันให้พระนเรศวร ไม่ต้องรอโหรหลวง ฉากนี้นึกถึงหนังเรื่อง Lincoln ที่สุภาพสตรีหมายเลข 1 (ภรรยา) ตีความฝันเรื่องเรือ ให้ประธานาธิบดี ลินคอล์น ซึ่งเกี่ยวกับการปรับแก้รัฐธรรมนูญเรื่องเลิกทาส

ฝันของพระองค์ดำนี้เรียบง่าย เพราะมีสัญลักษณ์เพียง 3 อย่าง
1. ฝูงจรเข้และ จอมจรเข้  จรเข้เป็นสัตว์ดุร้าย กินเนื้อ คร่าชีวิตคนได้ มีกำลังมหาศาล ว่ายน้ำได้ เดินบกได้ เป็นสัตว์ที่น่ากลัว เป็นอันตราย จึงเปรียบได้กับศัตรู หรือ พม่า ที่เก่ง และมีกำลังไพร่พลมากกว่าอยุธยา และมีแม่ทัพใหญ่มาด้วย (จรเข้ตัวหัวหน้า)
2. น้ำ คือ จิตใจ ที่กำลังหวาดหวั่นและปั่นป่วนด้วยมีศัตรูมารุกราน หรืออาจเปรียบได้กับ ศัตรู (จรเข้) กำลังข้ามน้ำมาบุกรุกบ้านเมือง
3. พระนเรศวร ก็คือ Ego ของพระนเรศวร ที่ถึงแม้ว่าจะกลัวการศึกครั้งนี้ เพราะกำลังพลเป็นรอง แต่ก็สู้ไม่ถอย จนเอาชนะจรเข้ได้ แสดงให้เห็นถึงความเข้มแข็งของจิตใจ ของผู้ที่มี winner attitude

จะว่านี่เป็นฝันลางบอกเหตุ หรือทำนายอนาคต ก็ไม่ผิด แต่เราว่ามัน 50-50 น่ะ คือใจเข้มแข็งเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีและสำคัญมาก แต่ก็ต้องประกอบด้วย กองทัพพร้อม แผนการดี ด้วย ถึงแม้ในฝันจะชนะ แต่ถ้าในชีวิตจริงไม่สู้สุดใจอย่างในฝัน ก็อาจไม่ชนะ สิ่งที่สำคัญคือ เราได้เรียนรู้อะไรจากความฝัน แล้วเราได้ใช้มันในชีวิตจริงหรือเปล่า…ฝันแล้วทำ Dream > Do!

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

The Dream of Noah ฝันของโนอาห์

Screen shot 2014-04-21 at 10.11.28 AM

Spoiler Alert!

ในโพสท์นี้ เรา ‘เลือก’ที่จะตีความเนื้อเรื่องที่เกิดขึ้นในโนอาห์ทั้งหมด ว่าเป็นความโกลาหลที่เกิดขึ้นในจิตใจของมนุษย์คนหนึ่ง มองเรื่องโนอาห์เชิงสัญลักษณ์ และเน้นเรื่องความฝัน

เมื่อโลก หรือจิตของโนอาห์ เกิดการแตกออกเป็นสองขั้ว ความดีขัดแย้งกับความชั่ว เหตุผล/หน้าที่ ขัดแย้งกับความรู้สึก/ความรัก ปมความขัดแย้งลักษณะนี้ไม่ว่าจะเกิดขึ้นในใจ หรือเกิดขึ้นในสังคมล้วนนำไปสู่ความพังพินาศทั้งสิ้น ไม่เป็นบ้าตาย ก็ได้ถล่มฆ่าล้างโคตรฝ่ายตรงข้ามให้ดับสิ้นกันไป

ในเรื่อง โนอาห์ได้รับข้อความจากพระเจ้าผ่านความฝัน เป็นลักษณะของฝันที่ทำนายอนาคต แต่ไหนแต่ไรมา มนุษย์ให้ความสำคัญกับความฝันว่าเป็นข้อความจากพระเจ้า แล้วการพัฒนาทางวิทยาศาตร์และเทคโนที่มุ่งเน้นให้คนเชื่อแต่สิ่งที่จับต้องได้ วัดเป็นค่าไฟฟ้า พลังงานได้ เห็นเป็นภาพเอามาโชว์ให้คนอื่นดูได้เท่านั้น ที่จะได้รับการยอมรับว่ามันเป็นเรื่องจริงและสำคัญ ทำให้ศาสตร์เกี่ยวกับความฝันนั้น ถูกมองว่างมงายไร้สาระ เพิ่งจะได้รับความสนใจอีกครั้งหลังจากที่ Sigmund Freud และ C.G. Jung (ยุง) นำเรื่องความฝัน มาใช้ในการบำบัดจิต เพราะพวกเขาเชื่อว่า ฝันเป็นการสื่อสารจากจิตไร้สำนึกเพื่อให้ ego ของเรานั้นได้เข้าใจตัวเองมากขึ้น เช่น เรื่องที่เก็บกดไว้ ปมปัญหาที่ควรจะแก้ไข หรือชดเชยสิ่งที่ egoขาด (compensation)  ฟรอยด์ เรียกจิตใต้สำนึก (subconscious) ส่วน คาร์ล ยุง เรียก จิตไร้สำนึก (unconscious) และก็มีคนไข้นับไม่ถ้วนที่อาการดีขึ้นเมื่อเข้าใจเนื้อหาในฝันของตัวเอง แล้วปรับวิถีชีวิต แต่ไม่ต้องรอให้ป่วยจิตก่อนค่อยมาทำความเข้าใจก็ได้นะ

ถ้าความฝันเป็นข้อความจากจิตใจเบื้องลึก และพระเจ้าผู้ส่งข้อความมาคือปัญญาภายในล่ะ (inner wisdom)? ปัญญาภายในนี้บอกกับ Egoที่คับแคบว่า ถ้ายังดำรงชีวิตแบบเดิมๆ ต่อไป จะเกิดโลกาวินาศ​น้ำท่วมจิต น้ำท่วมโลก ร่างกายมนุษย์ เต็มไปด้วยน้ำกว่า 70% ถ้ามีน้ำมากเกินไป เราจะตาย ในมุมของจิตใจ น้ำก็เป็นสัญลักษณ์ของจิตใจส่วนที่ไร้สำนึก ส่วน Ego ของเราก็เหมือนผืนดิน เหมือนภูเขาที่โผล่พ้นขึ้นมาจากน้ำ ถ้าน้ำหรือส่วนของจิตไร้สำนึกมีพลังมากเกินไป ท่วมท้น Ego จิตเราก็จมน้ำตาย สูญเสียตัวตน เป็นบ้า

ในจิตเรานั้นมีทั้งด้านที่ดีและชั่ว มีด้านที่เป็นสัญชาติญาณ เช่น สัตว์ต่างๆ มีด้านที่เป็นผู้ชายห้าวหาญ (Noah) ผู้ชายชั่วร้าย (the King, Tubal-Cain) ผู้ทรงปัญญา (ปู่ของ Noah) ผู้หญิงที่เต็มไปด้วยความรัก (ภรรยาของ Noah, Naameh) เด็กๆ ที่พร้อมจะเติบโตและเต็มไปด้วยความเป็นไปได้ (possibility & potentiality) แล้วถ้าในใจเรามีทุกสิ่งอย่างที่กล่าวมา เหมือนที่ Noah เห็นภาพหลอน ว่าตัวเองก็เป็นหนึ่งในฝูงชนที่ฉีกทึ้งเนื้อสัตว์มากัดกินทั้งเป็น เราก็จะพบว่า เราก็มีความชั่วร้ายเช่นเดียวกัน ไม่ได้วิเศษกว่าคนอื่นอย่างที่เคยคิด ซึ่งความเป็นจริงนั้นทำให้คนรับไม่ได้

Screen shot 2014-04-21 at 10.11.59 AM
Photo credit: IMDB

เมื่อชีวิตมันแตกแยกเป็นสอง กลุ่มดีก็แสนดี กลุ่มชั่วก็ชั่วบริสุทธิ์ โลกกำลังจะแตก พายุแห่งอารมณ์โหมกระหน่ำ พัดน้ำมา ทำความสะอาดจิตอันยุ่งเหยิง ปัญญาภายในเตือนให้สร้างเรือ หรือ vessel ที่จะใช้ปกป้องจิตใจของตัวเอง และคัดเลือกสิ่งดีๆ เข้ามาในเรือเพื่อการเริ่มต้นใหม่ (new ego) ที่มีทั้งสัตว์ต่างๆ ซึ่งเป็นสัญชาติญาณที่มนุษย์จำเป็นต้องมี แต่เป็นสัญชาติญาณที่สติเราพอจะควบคุมได้บ้าง ซึ่งผ่านสัญลักษณ์ ยาสมุนไพรกล่อมให้พวกมันหลับจะได้ไม่กัดกัน มี Noah มี ภรรยา มีลูกๆ แต่ทว่า ความชั่วร้ายก็ยังตามเข้ามาในจิตใหม่ของ Noah และความสุดโต่งทางความคิดของ Noah ที่จะทำตามหน้าที่ ที่คิดว่าตนได้รับมอบหมาย ให้ทำลายล้างเผ่าพันธุ์มนุษย์ เชื่ออย่างไม่ลืมหูลืมตาว่าเป็นเรื่องที่ต้องทำ เมื่อทัศนคติมันยังไม่ถูกต้อง ความชั่วร้ายก็ฮึกเหิม จนมาต่อสู้กันในเรือ ลูก เมีย แตกกับพ่อ หน้าที่แตกกับความรัก เหตุผลแตกกับความไร้เหตุผล (ธีมนี้มาอีกแล้ว) จนมาถึงจุด Climax ที่ Noah ฆ่าหลานสาวแฝดของตัวเองไม่ลง เหตุผลคือความรัก และหน้าที่คือการปกป้อง เด็กทารกคือ new beginning ที่เต็มไปด้วยความเป็นไปได้  เมื่อเชื่อมโยงสองด้านที่แตกหักเข้าด้วยกันได้ Noah จึงเจอทวีปใหม่ ใหญ่กว่าเดิม จิตใจของ Noah ที่เคยคับแคบแตกหักไป (hurt อยู่พักนึง) แต่แผ่ขยายใหญ่ขึ้น และโลกใหม่ที่เต็มไปด้วยความรักและความเมตตาก็เกิดขึ้น ส่วนความอิจฉา (ลูกชายคนรอง Ham) ต้องจากไป เพราะในบ้าน (จิต) ที่เต็มไปด้วยความรักไม่มีที่ให้ความอิจฉาริษยา* มนุษย์เราดำรงเผ่าพันธุ์ต่อเนื่องยาวนานมาได้ด้วยเหตุนี้ โลกหมุนได้ด้วยความรัก ทั้งโลกของคุณ และโลกของพวกเรา

*ข้อความตัวเอียงเขียนเพิ่มขึ้นภายหลัง 28/04/14

Photo Credit: IMDB

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.