แดร์เรน แอโรนอฟสกี

วิเคราะห์หนัง MOTHER! มารดา

SPOILER ALERT! มีเนื้อหาของหนังเรื่องมารดา

Mother_Poster

โอ..มุมกล้องเต็มไปด้วยความรักและเชิดชูความงามของนางเอกขั้นสุด ถ้ายลความสวยของเธอแล้วอยากเข้าใจ MOTHER! มากขึ้น ลองมาดูจากมุมจิตวิทยา Jungian กัน หากเปรียบจิต Psyche ของคนเราเป็นเหมือนบ้าน แล้วนางเอก พระเอกในเรื่องนี้คืออะไร? เขาทั้งสองเป็นภาพของอาร์คีไทป์ และแสดงคุณสมบัติออกมาผ่านนิสัยของพวกเขา และผ่านตัวละครที่เป็น Shadow อีกมากมายในเรื่อง … (เพิ่มเติม…)

The Dream of Noah ฝันของโนอาห์

Screen shot 2014-04-21 at 10.11.28 AM

Spoiler Alert!

ในโพสท์นี้ เรา ‘เลือก’ที่จะตีความเนื้อเรื่องที่เกิดขึ้นในโนอาห์ทั้งหมด ว่าเป็นความโกลาหลที่เกิดขึ้นในจิตใจของมนุษย์คนหนึ่ง มองเรื่องโนอาห์เชิงสัญลักษณ์ และเน้นเรื่องความฝัน

เมื่อโลก หรือจิตของโนอาห์ เกิดการแตกออกเป็นสองขั้ว ความดีขัดแย้งกับความชั่ว เหตุผล/หน้าที่ ขัดแย้งกับความรู้สึก/ความรัก ปมความขัดแย้งลักษณะนี้ไม่ว่าจะเกิดขึ้นในใจ หรือเกิดขึ้นในสังคมล้วนนำไปสู่ความพังพินาศทั้งสิ้น ไม่เป็นบ้าตาย ก็ได้ถล่มฆ่าล้างโคตรฝ่ายตรงข้ามให้ดับสิ้นกันไป

ในเรื่อง โนอาห์ได้รับข้อความจากพระเจ้าผ่านความฝัน เป็นลักษณะของฝันที่ทำนายอนาคต แต่ไหนแต่ไรมา มนุษย์ให้ความสำคัญกับความฝันว่าเป็นข้อความจากพระเจ้า แล้วการพัฒนาทางวิทยาศาตร์และเทคโนที่มุ่งเน้นให้คนเชื่อแต่สิ่งที่จับต้องได้ วัดเป็นค่าไฟฟ้า พลังงานได้ เห็นเป็นภาพเอามาโชว์ให้คนอื่นดูได้เท่านั้น ที่จะได้รับการยอมรับว่ามันเป็นเรื่องจริงและสำคัญ ทำให้ศาสตร์เกี่ยวกับความฝันนั้น ถูกมองว่างมงายไร้สาระ เพิ่งจะได้รับความสนใจอีกครั้งหลังจากที่ Sigmund Freud และ C.G. Jung (ยุง) นำเรื่องความฝัน มาใช้ในการบำบัดจิต เพราะพวกเขาเชื่อว่า ฝันเป็นการสื่อสารจากจิตไร้สำนึกเพื่อให้ ego ของเรานั้นได้เข้าใจตัวเองมากขึ้น เช่น เรื่องที่เก็บกดไว้ ปมปัญหาที่ควรจะแก้ไข หรือชดเชยสิ่งที่ egoขาด (compensation)  ฟรอยด์ เรียกจิตใต้สำนึก (subconscious) ส่วน คาร์ล ยุง เรียก จิตไร้สำนึก (unconscious) และก็มีคนไข้นับไม่ถ้วนที่อาการดีขึ้นเมื่อเข้าใจเนื้อหาในฝันของตัวเอง แล้วปรับวิถีชีวิต แต่ไม่ต้องรอให้ป่วยจิตก่อนค่อยมาทำความเข้าใจก็ได้นะ

ถ้าความฝันเป็นข้อความจากจิตใจเบื้องลึก และพระเจ้าผู้ส่งข้อความมาคือปัญญาภายในล่ะ (inner wisdom)? ปัญญาภายในนี้บอกกับ Egoที่คับแคบว่า ถ้ายังดำรงชีวิตแบบเดิมๆ ต่อไป จะเกิดโลกาวินาศ​น้ำท่วมจิต น้ำท่วมโลก ร่างกายมนุษย์ เต็มไปด้วยน้ำกว่า 70% ถ้ามีน้ำมากเกินไป เราจะตาย ในมุมของจิตใจ น้ำก็เป็นสัญลักษณ์ของจิตใจส่วนที่ไร้สำนึก ส่วน Ego ของเราก็เหมือนผืนดิน เหมือนภูเขาที่โผล่พ้นขึ้นมาจากน้ำ ถ้าน้ำหรือส่วนของจิตไร้สำนึกมีพลังมากเกินไป ท่วมท้น Ego จิตเราก็จมน้ำตาย สูญเสียตัวตน เป็นบ้า

ในจิตเรานั้นมีทั้งด้านที่ดีและชั่ว มีด้านที่เป็นสัญชาติญาณ เช่น สัตว์ต่างๆ มีด้านที่เป็นผู้ชายห้าวหาญ (Noah) ผู้ชายชั่วร้าย (the King, Tubal-Cain) ผู้ทรงปัญญา (ปู่ของ Noah) ผู้หญิงที่เต็มไปด้วยความรัก (ภรรยาของ Noah, Naameh) เด็กๆ ที่พร้อมจะเติบโตและเต็มไปด้วยความเป็นไปได้ (possibility & potentiality) แล้วถ้าในใจเรามีทุกสิ่งอย่างที่กล่าวมา เหมือนที่ Noah เห็นภาพหลอน ว่าตัวเองก็เป็นหนึ่งในฝูงชนที่ฉีกทึ้งเนื้อสัตว์มากัดกินทั้งเป็น เราก็จะพบว่า เราก็มีความชั่วร้ายเช่นเดียวกัน ไม่ได้วิเศษกว่าคนอื่นอย่างที่เคยคิด ซึ่งความเป็นจริงนั้นทำให้คนรับไม่ได้

Screen shot 2014-04-21 at 10.11.59 AM
Photo credit: IMDB

เมื่อชีวิตมันแตกแยกเป็นสอง กลุ่มดีก็แสนดี กลุ่มชั่วก็ชั่วบริสุทธิ์ โลกกำลังจะแตก พายุแห่งอารมณ์โหมกระหน่ำ พัดน้ำมา ทำความสะอาดจิตอันยุ่งเหยิง ปัญญาภายในเตือนให้สร้างเรือ หรือ vessel ที่จะใช้ปกป้องจิตใจของตัวเอง และคัดเลือกสิ่งดีๆ เข้ามาในเรือเพื่อการเริ่มต้นใหม่ (new ego) ที่มีทั้งสัตว์ต่างๆ ซึ่งเป็นสัญชาติญาณที่มนุษย์จำเป็นต้องมี แต่เป็นสัญชาติญาณที่สติเราพอจะควบคุมได้บ้าง ซึ่งผ่านสัญลักษณ์ ยาสมุนไพรกล่อมให้พวกมันหลับจะได้ไม่กัดกัน มี Noah มี ภรรยา มีลูกๆ แต่ทว่า ความชั่วร้ายก็ยังตามเข้ามาในจิตใหม่ของ Noah และความสุดโต่งทางความคิดของ Noah ที่จะทำตามหน้าที่ ที่คิดว่าตนได้รับมอบหมาย ให้ทำลายล้างเผ่าพันธุ์มนุษย์ เชื่ออย่างไม่ลืมหูลืมตาว่าเป็นเรื่องที่ต้องทำ เมื่อทัศนคติมันยังไม่ถูกต้อง ความชั่วร้ายก็ฮึกเหิม จนมาต่อสู้กันในเรือ ลูก เมีย แตกกับพ่อ หน้าที่แตกกับความรัก เหตุผลแตกกับความไร้เหตุผล (ธีมนี้มาอีกแล้ว) จนมาถึงจุด Climax ที่ Noah ฆ่าหลานสาวแฝดของตัวเองไม่ลง เหตุผลคือความรัก และหน้าที่คือการปกป้อง เด็กทารกคือ new beginning ที่เต็มไปด้วยความเป็นไปได้  เมื่อเชื่อมโยงสองด้านที่แตกหักเข้าด้วยกันได้ Noah จึงเจอทวีปใหม่ ใหญ่กว่าเดิม จิตใจของ Noah ที่เคยคับแคบแตกหักไป (hurt อยู่พักนึง) แต่แผ่ขยายใหญ่ขึ้น และโลกใหม่ที่เต็มไปด้วยความรักและความเมตตาก็เกิดขึ้น ส่วนความอิจฉา (ลูกชายคนรอง Ham) ต้องจากไป เพราะในบ้าน (จิต) ที่เต็มไปด้วยความรักไม่มีที่ให้ความอิจฉาริษยา* มนุษย์เราดำรงเผ่าพันธุ์ต่อเนื่องยาวนานมาได้ด้วยเหตุนี้ โลกหมุนได้ด้วยความรัก ทั้งโลกของคุณ และโลกของพวกเรา

*ข้อความตัวเอียงเขียนเพิ่มขึ้นภายหลัง 28/04/14

Photo Credit: IMDB

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.