วิเคราะห์ Alice Through (2016)

*Spoiler Alert มีเนื้อหาของเรื่อง อลิซผจญภัยมหัศจรรย์เมืองกระจก*

Alice-Hatter.jpg

Alice Through the Looking Glass เป็นหนังที่มีคำว่า “เป็นไปได้/เป็นไปไม่ได้” มากที่สุดเท่าที่เคยดูมา ประมาณเดียวกับคำว่า “attach/detach” ในเรื่อง Gravity (2013) ได้ดูเกือบสัปดาห์แล้วเพิ่งจะมีเวลาเขียน รายละเอียดลืมไปพอควร เน้นประเด็นหลักๆ ก็แล้วกัน เปิดเรื่องมาเป็นฉาก The Night Sea Journey อลิซกำลังนำเรือหนีโจรสลัดในมหาสมุทร ดูเหมือนทางรอดเดียวคือทางที่ใครๆ ก็บอกว่า “เป็นไปไม่ได้” แต่เธอก็นำเรือฝ่าเข้าโซนน้ำตื้นเพื่อหนีโจรได้สำเร็จ สิ่งที่ทำให้ “ความเป็นไปได้” มัน “เป็นไปไม่ได้” ก็คือ “ความคิดที่ว่ามันเป็นไปไม่ได้” ความคิดบางครั้งเป็นเสมือนกำแพง หรือกรงขังความเป็นไปได้ การถูกตามล่าโดยกลุ่มโจรหรือผู้ชาย ที่ใช้ความรุนแรงก้าวร้าวเข้าช่วงชิงสิ่งต่างๆ เปรียบได้กับ…negative animus ด้านแมสคิวลินมืดในจิตที่พยายามจะครอบงำใจเรา

เด็กสาวผู้คิดนอกกรอบไม่ตามขนบประเพณีอย่างอลิซ ทุกอย่าง…เป็นไปได้ แต่พอกลับมาที่อังกฤษพบว่าเรือของพ่อผู้ล่วงลับกำลังจะโดนยึด เพราะคุณแม่นำบ้านไปจำนองกับอดีตคู่หมายที่อลิซปฏิเสธ…ซึ่งทางเทคนิค เขาเป็นเจ้านายของเธอ อลิซช็อคและทะเลาะกับแม่อย่างแรง ในขณะที่เธอออกล่าฝัน แม่ต้องอยู่กับความจำเป็นของปัจจุบัน ดูแลบ้านและค่าใช้จ่ายต่างๆ แม่ขอให้อลิซทำตัวเหมือนผู้หญิงคนอื่นๆ และเลิกไปผจญภัยเสียที การเป็นหญิงหม้ายที่ต้องจัดการสิ่งต่างๆ เพียงลำพังคงลำบากไม่น้อย แต่เรือลำนี้เป็นตัวแทนของพ่อ ดังนั้นมันจึงสมบัติล้ำค่าที่สุดสำหรับอลิซ และยังหมายถึงอิสระที่จะทำตามใจอยาก ออกผจญภัย ทั้งการผจญภัยในโลกกว้าง และการผจญภัยในโลกแห่งจิตใจ อลิซโกรธและตะโกนใส่แม่ว่า แม่คือทุกอย่างที่เธอไม่อยากจะเป็น ทำใจไม่ได้ที่กำลังจะเสียเรือของพ่อและอาชีพในฝันไป อลิซจึงหนีจากโลกแห่งความเป็นจริงแล้วก้าวผ่านกระจกเข้าสู่ดินแดนมหัศจรรย์ การหนีเข้าสู่โลกในจินตนาการเมื่อเกิดภาวะสะเทือนใจรุนแรง อาจเรียกได้ว่าเป็นภาวะถดถอยทางจิต (regression) ยอมรับความจริงไม่ได้ขอถอยไปตั้งหลักก่อน แต่หากถอยหนีเข้าไปแล้วไม่ยอมก้าวออกมาก็จะกลายเป็น “เสียสติ”

mad.png

โจรต้องการขโมยเรือเดินสมุทร ไม่ต่างจากเฮมิช อดีตคู่หมายที่ต้องการยึดเรือของอลิซ เป็นได้ทั้งความหมายทางตรงและทางเปรียบเปรย แม่ต้องการให้อลิซอยู่กับที่ เลิกเดินทาง อยู่กับความเป็นจริงที่ว่าพ่อเสียไปแล้ว แม่เป็นตัวแทนของปัจจุบัน ติดดิน และการทำตัวเหมือนๆ กับคนอื่นๆ ส่วนเรือเป็นตัวแทนของพ่อ อดีต ความฝัน และการเป็นตัวของตัวเองที่แตกต่าง..เรือยังเปรียบได้กับภาชนะของจิต คือ Soul ของอลิซ ความหมายในที่นี้..หากอลิซยอมเสียเรือลำนี้ไปก็หมายถึงเธอยอมเสียตัวตน การที่เรือกำลังจะถูกพรากไป ก็คือการที่ทุกคนกดดันให้อลิซเป็นเหมือนๆ กับคนอื่น ไม่มีสิทธิ์ที่จะเป็นตัวเอง

ในดินแดนหลังกระจก แฮตเตอร์กำลังป่วยจิต เขาพบซากหมวกที่เคยให้พ่อไว้ จึงคิดว่าครอบครัวของเขาอาจจะยังมีชีวิตอยู่ ไม่ได้ถูกมังกรเผาตาย แต่ไม่มีใครเชื่อเขา แม้แต่อลิซผู้เต็มไปด้วยความเป็นไปได้ กลับบอกแฮตเตอร์ว่า “เป็นไปไม่ได้” ที่ครอบครัว (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง..พ่อ) ของแฮตเตอร์จะยังมีชีวิตอยู่ และนั่นทำให้แฮตเตอร์ป่วยหนักกว่าเดิม ในโลกข้างนอก อลิซคือคนที่อยากจะเชื่อว่าพ่อยังอยู่ ในโลกข้างในเป็นแฮตเตอร์ที่อยากจะเชื่อว่าพ่อเขายังอยู่เช่นกัน แฮตเตอร์เปรียบได้กับแอนิมัส/แมสคิวลินภายในจิตของอลิซ ด้านที่ร่าเริง มีอารมณ์ขัน เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ และไม่ทำ (หมวก) ตามประเพณีนิยม ดูเพี้ยนๆ แต่ก็มีเสน่ห์น่ารักดี เขาคือตัวตนข้างในของอลิซ การผจญภัยในแดนมหัศจรรย์ในครั้งนี้ คือการกู้คืน “ความเป็นไปได้” กลับมา

ด้วยความช่วยเหลือของไวท์ควีน/มิรานา อลิซได้เข้าไปใน “เวลา” แล้วขโมยไทม์แมชชีน (ชื่ออะไรหว่า?) เพื่อที่จะเรียนรู้ว่า เธอไม่สามารถเปลี่ยนแปลงอดีต แต่สามารถเรียนรู้จากมันได้ เธอยังแอบเห็น พ่อของแฮตเตอร์ดุเขาที่ทำหมวกใบแรกดีไซน์ประหลาด แต่สุดท้ายก็เก็บขึ้นมาจากถังขยะแอบยิ้มภูมิใจ พ่อของแฮตเตอร์อยากให้เขาเป็นช่างทำหมวกที่ดี ทำในแบบประเพณีนิยม จึงดุด่าเคี่ยวเข็ญ สุดท้ายทะเลาะกันเพราะแฮตเตอร์หัวเราะที่มงกุฎของเรดควีน/ไอราซาเบ็ธแตกกระจายด้วยหัวโตเกินไป อิสรภาพที่จะแสดงออกทางอารมณ์ตามใจอยากเป็นด้านตรงข้ามกับความเป็นผู้ดีแบบอังกฤษ ลองนึกถึงปีที่นิยายเรื่องนี้เขียนขึ้น ค.ศ. 1871 อลิซและแฮตเตอร์เป็นตัวละครที่สวนกระแสสังคม หลังจากทะเลาะกับพ่อ แฮตเตอร์ก็ไม่ได้พบกับครอบครัวอีกเลย ในมุมนี้ไม่ต่างจากอลิซที่คุณแม่อยากให้เธออยู่ที่อังกฤษทำตัวเหมือนผู้หญิงคนอื่นๆ เลิกซ่าเสียที แล้วก็ทะเลาะกันจนอลิซหนีเข้ามาด้านหลังกระจกนี้

Red_White.jpg

ตอนเด็กๆ ไอราซาเบ็ธ/เรดควีน ไม่แบ่งขนมให้ มิรานา/ไวท์ควีน น้องสาวจึงแก้แค้นวางแผนทำให้พี่สาวถูกทำโทษ จริงๆ แล้วมิรานาก็ร้ายใช่ย่อย (ไม่ขาวขนาดนั้น ฮาๆ ) ไอราซาเบ็ธถูกแม่ดุในสิ่งที่เธอไม่ได้ทำ เสียใจวิ่งเตลิดออกไปแล้วเกิดอุบัติเหตุชนนาฬิกาจนหัวโนโตเท่าบ้าน สองพี่น้องบาดหมางกันนับแต่นั้น ควีนแดงต้องใช้ชีวิตอยู่กับความโกรธแค้น เลี้ยงมังกรไฟแจ็บเบอร์ ว็อกกี ตัวแทนความโกรธเกรี้ยวไว้คอยไล่เผาทำร้ายคน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะแค้นใจที่เธอไม่ได้รับความยุติธรรม อีกส่วนก็อาจเป็นด้านมืดของเธอเอง ไอราซาเบ็ธทำนิสัยไม่ดีกับน้องก่อนแต่เคราะห์กรรมที่เธอได้รับมันหนักหนาเกินเด็กจะทน สุดท้ายไวท์ควีนต้องยอมรับความผิดที่เธอก่อ ขอโทษพี่สาว ความบาดหมางจึงยุติ อยากรู้ว่าหัวจะยุบลงมั้ยหลังจากนั้น อลิซช่วยแฮตเตอร์ให้พบกับครอบครัว พ่อลูกปรับความเข้าใจ อลิซมอบนาฬิกาที่ตายแล้วของพ่อให้กับไทม์ เธอปล่อยวาง ทำใจยอมรับการจากไปของพ่อได้แล้ว การที่อลิซออกผจญภัยไปกับเรือนั้น เหมือนว่าเธอพยายามจะทำตัวเป็นพ่อเสียเอง สานต่อภารกิจ นี่ก็เป็นวิธีหนึ่งในการรับมือกับการสูญเสียคนที่รัก “กลายเป็นเขา” หากเส้นทางชีวิตจะต้องเป็นทางของตัวเรา จะทำเช่นเดียวกับที่พ่อทำก็ได้ แต่ไม่ใช่ทำเพราะพ่อ..ต้องทำเพราะรักที่จะทำเอง เช่นเดียวกับที่ไวท์ควีน-เรดควีน แฮตเตอร์-พ่อ คืนดีกัน เมื่อกลับมาในโลกความเป็นจริงอีกด้านของกระจก อลิซก็ต้องกลับมาขอโทษแม่กับคำพูดร้ายกาจที่เธอได้พลั้งไป การยอมรับความผิดของตัวเองช่วยให้แม่ใจอ่อนลง อลิซไม่ใช่เด็กดื้อม้าผยศเอาแต่ใจ เธอโตขึ้นแล้ว การยอมปล่อยเรือของพ่อแสดงว่าอลิซรับความจริงเรื่องการจากไปของพ่อได้แล้ว แม่จึงไฟเขียวเข้าข้างอลิซ ไม่มอบเรือให้แก่เฮมิช อลิซได้กู้คืนความมั่นใจและความเป็นตัวของตัวเองกลับมา และยังปลดปล่อยแม่ออกจากกรอบเดิมๆ สองแม่ลูกจึงออกมาเปิดบริษัทเดินสมุทรของตัวเอง…ทำไมจะเป็นไปไม่ได้

Connect with Deepfilm: https://www.facebook.com/blackwhitebooks/

Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

4 comments

  1. หัวโนโตเท่าบ้าน 555 ขอบคุณที่เขียนให้อ่านครับ อยากให้รวมเล่มอีกเยอะๆ

    Like

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s