Chocolat หนังที่สื่อสารเรื่องด้านมืดได้หวานที่สุด

chocolat.jpg

เพิ่งได้ดูเรื่อง Chocolate (2000) อีกครั้งเมื่อวานทาง True Film รู้สึกดี เป็นภาพยนตร์อีกเรื่องที่พูดถึงด้านมืด ในมุมน่ารักๆ ต่างจากเรื่องอื่นๆ เพราะด้านมืดในที่นี้ คือนางเอกของเรื่อง เธอเป็นทุกอย่างที่คนในหมู่บ้านคาธอลิกเล็กๆ ไม่กล้าเป็น

นางเอก เวียน (Juliette Binoche) สาวสวยลูกครึ่งยิปซี และลูกสาวนอกสมรส เดินทางมาถึงเมืองเล็กๆ ในประเทศฝรั่งเศส เพื่อเปิดร้านช็อกโกแลต เธอกลายเป็นตัวเแทนของทุกส่ิงที่ชุมชนเคร่งศาสนาปฏิเสธ เรียกว่าถูกโดนโยนด้านมืดใส่ (shadow projection) เธอเปิดร้านช็อกโกแลตที่มีรสชาติและกลิ่นหอมที่เย้ายวน ราวกับนางไซเร็น (โลโกของกาแฟสตาร์บักส์) ในช่วงเวลาถือศีลอด เธอไม่มีสามี ไม่ได้แต่งงาน แต่มีลูกสาว เธอใส่เสื้อผ้าสีสันสดใส กล้าแสดงออก เวียนคือสัญลักษณ์ของ สิ่งยั่วใจ (temptation) การผิดประเพณี แต่ก็หมายถึงการมีอิสระเสรี ทำตามใจอยาก เธอเหมือนช็อกโกแลตสีดำมืด ที่หอมหวานแต่ก็มีรสขมและความซู่ซ่าของเครื่องเทศ ซึ่งขัดแย้งกับแนวทางอันเคร่งครัดของชุมชนที่เก็บกด ไม่แสดงความรู้สึก และยึดมั่นขนบธรรมเนียมประเพณีแบบหัวโบราณ เมื่อด้านมืด ไม่ใช่ความเลว แต่เป็นสิ่งที่คนส่วนใหญ่ไม่กล้าทำ เวียนจึงถูกมองว่าเป็นสิ่งชั่วร้าย และโดนคว่ำบาตรจากชุมชน ปีศาจเกิดขึ้นในใจมนุษย์ด้วยวิธีนี้ อะไรที่เราไม่คิดว่าเราเป็น อะไรที่เราไม่คิดว่าเราจะทำ อะไรที่เรามองว่าไม่ดี เราก็โยนมันใส่คนอื่น แต่หลายเรื่องกลับไม่ใช่เรื่องเลวร้ายแต่อย่างใด

เวียนชุบชีวิตคู่สามีภรรยาที่เซ็กซ์เสื่อมให้กลายเป็นเซ็กซัพ ด้วยช็อกโกแลตพริกไทยร้อนซ่า คงคล้ายๆ กับตำนานเรื่องแพะง่วงนอนที่เดินไปเจอต้นกาแฟกินแล้วคึก ช็อกโกแลตมุมนี้ คือ ชีวิตชีวา เซ็กซ์และการเยียวยาชีวิตคู่

โจเซฟินเป็นผู้หญิงที่ใครๆ คิดว่าสติไม่ดี และยังให้ร้ายเธอว่าขี้ขโมย ไม่มีใครสนใจว่าทำไมเธอถึงเป็นเช่นนั้น แค่อยู่ห่างๆ จากเธอก็พอ เวียนได้ช่วยให้ผู้หญิงที่ถูกสามีซ้อม และไม่มีความสุข ให้เรียนรู้ที่จะยืนหยัด  เธอไม่ได้บ้า แต่ทุกคนในชุมชนยัดเยียดความบ้าให้กับเธอ แค่มีคนรับฟังปัญหาของเธอ ฟังจริงๆ สามารถเปลี่ยนผู้หญิงคนหนึ่งให้เข้มแข็งขึ้นราวปาฏิหาริย์ เวียนสอนเธอทำช็อกโกแลตและอาหาร การที่มีอะไรให้เธอทำจึงมีสมาธิ ไม่ฟุ้งซ่าน และการที่ทำอะไรยากๆ เป็น ทำให้เธอมั่นใจ ภูมิใจในตัวเองมากขึ้น ช็อกโกแลตเสริมความมั่นใจให้คนได้

คุณปู่ที่แอบรักคุณยายที่ไว้ทุกข์ให้สามีมาหลายสิบปี ไม่กล้าจะแสดงความรู้สึกต่อเธอ แต่เจ้าหมาน้อยที่เขาเลี้ยงไว้มันแสดงความต้องการอย่างตรงไปตรงมา มันดมใต้กระโปรงของเธอที่หน้าร้านช็อกโกแลต เวลาที่เขาทำใจหันหลังกลับไม่มอง เจ้าหมายังคงยืนจ้องมา หมาตัวนี้แสดงเก่งจริงและผู้กำกับก็ใส่ใจรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ดี หมาเป็นสัญชาติญาณของคุณปู่ ความรู้สึกที่แท้จริงที่ไม่มีขนบมาขวางกั้น ตอนที่เวียนถามชื่อ เขาตอบชื่อหมาแทนชื่อตัวเอง เป็นหมาคงมีความสุขกว่า ช็อกโกแลตช่วยสื่อความรู้สึกของคุณปู่ไปสู่คุณยาย

ท่านเคานท์ ที่ควบคุมทุกสิ่งอย่างเคร่งครัด จนภรรยาทนไม่ได้ทิ้งเขาไป ก็ไม่กล้าบอกความจริงให้กับชาวเมืองรู้ เก็บกดทุกความรู้สึกเอาไว้เพราะเชื่อว่ามันเป็นสิ่งถูกต้องสมควร และยังปล่อยข่าวลือเพื่อให้คนรังเกียจเวียน เขาทำสิ่งชั่วร้ายแต่อ้างศาสนา นี่คือมือถือสากปากถือศีลของแท้ ความพยายามจะขับไล่กีดกันด้านมืด จนช็อกโกแลตกระเด็นมาที่ริมฝีปาก เพียงแค่ได้ลิ้มรสเท่านั้นก็เสียการควบคุมตัวเอง เขาต้องการมันมากกว่าที่เขารู้ตัว เหมือนที่เขาแอบชอบเลขาแต่ก็เก็บกด เพราะกลัวไม่งาม ไม่เป็นตัวอย่างที่ “สมบูรณ์แบบ” ของชุมชน ช็อกโกแลตในมุมนี้เปรียบได้กับเซ็กซ์ ความอยากอาหาร และการทำตามใจตัวเอง

Chocolat-2000-Screencaps-chocolat-1529820-500-282.jpg

ส่วนเลขาท่านเคานท์ ที่เสียสามีไปก็เข้มงวดกับลูกมาก เพราะกลัวจะเสียลูกไปอีกคน ปกป้องจนกลายเป็น ไข่ในหิน เด็กไม่มีความสุข ที่ป่วยเพราะเครียดมากกว่าป่วยเพราะอ่อนแอ การมาร้านช็อกโกแล็ต ทำให้ได้กินของอร่อย และได้คุยกับคุณยายที่บุคลิกตรงข้ามกับคุณแม่ เขาวาดรูป ยิ้มแย้ม มีความสุขขึ้น ช็อกโกแลต คือความสนุก อบอุ่นและผ่อนคลาย ทุกอย่างเริ่มดีขึ้นจนกระทั่งเกิดโศกนาฏกรรมในงานเลี้ยงอำลาคุณยายอมองก่อนจะย้ายไปบ้านพักคนชรา เพราะสามีของโจเซฟินโกรธที่เห็นภรรยามีความสุขเต้นรำกับชายอื่นในงานเลี้ยง เขาจึงเผาเรือของชาวเร่ร่อน สุดท้ายจึงถูกขับออกจากหมู่บ้าน

ยายเจ้าของบ้านเช่าร้านช็อกโกแลตชื่ออมองเป็นเบาหวาน ถูกลูกสาว (เลขา) กีดกันไม่ให้พบกับหลานชาย ด้วยกลัวว่ายายที่ทำตามใจอยากมากเกินไปจะเป็นอิทธิพลที่ไม่ดีต่อหลาน คนแก่ป่วยและเหงาก็อบอุ่นขึ้นเพราะมีเพื่อนคุยและช็อกโกแลตร้อนๆ แต่หลังจากงานเลี้ยงส่งที่เรือ คุณยายก็เสียชีวิต ซึ่งอาจเป็นการฆ่าตัวตาย เพราะจริงๆ แล้วเธอเหงา และไม่อยากไปอยู่บ้านพักคนชรา แต่ในเมื่อลูกสาวไม่ยอมรับเธอ จึงตั้งใจจะให้งานเลี้ยงวันนั้นเป็นความทรงจำที่ดี ผู้เป็นเบาหวานมีสิทธิพิเศษที่จะเข้าถึงความตายได้ด้วยยาที่รักษาเขา ฉีดมากไป ฉีดผิดเวลา ก็บ๊ายบายได้ สิ่งที่ให้ชีวิตและคร่าชีวิตอยู่ในหลอดเดียวกัน

บาทหลวงหนุ่มที่ไม่เคยได้เทศน์ หรือพูดอย่างใจต้องการเลยเพราะโดนท่านเคานท์ควบคุม เซนเซอร์ทุกอย่าง การได้มาเห็นท่านเคานท์นอนหลับจมกองช็อกโกแลต และได้เห็นน้ำใจของเวียน ทำให้เขาพบกับจุดยืนทางความคิด ความเชื่อของตัวเอง ช็อกโกแลต คือ Revelation การได้เห็นสัจธรรม สุดท้ายเขาเทศน์อย่างที่ใจต้องการ แม้แต่พระก็ต้องการอิสระภาพ

ลูกสาวของเวียนชื่ออนุก มีเพื่อนในจินตนาการ เป็นเจ้าจิงโจ้ขาพิการ เธอต้องย้ายเมืองไปเรื่อย ไม่มีเพื่อน จึงต้องจินตนาการเพื่อนของตัวเองเป็นเจ้าจิงโจ้ เป็นสัตว์ที่แม่จะมีลูกในกระเป๋าหน้าท้องแล้วกระโดดไปเรื่อยๆ เหมือนเวียนและอนุก ที่เธอจินตนาการให้ขามันหักจะได้เดินทางไม่สะดวกไม่ต้องย้ายบ้านอีกแล้ว วันที่เวียนคิดจะจากไป แม่ลูกทะเลาะกันจนโถอัฐิของคุณยายแตก ถึงเวลาที่ต้องปล่อยวางอดีตและวิถีปฏิบัติดั้งเดิมเสียที ช็อกโกแลตในมุมของเวียนและลูก คือ หน้าที่ การเดินทาง และวิถีชีวิตอันเปลี่ยวเหงา มันเติมความสุขให้กับคนอื่นๆ แต่กลับไม่ใช่สำหรับสองแม่ลูก

ในขณะที่ชาวเมืองทำตามกฏของท่านเคานท์ เวียนเองก็ทำตามวิถีแบบยิปซีมาตลอดเช่นกัน เธอย้ายถิ่นฐานไปเรื่อยๆ เพื่อช่วยเหลือผู้คนในแบบของเธอ แต่นั่นใช่สิ่งที่ใจเธอปรารถนาหรือไม่? เมื่อชาวเมืองเปลี่ยนแปลงตัวเอง ผ่อนปรนความเข้มงวดกับชีวิตลง เวียนเองก็เปลี่ยนไปเช่นกัน เธอเลือกที่จะอยู่ที่นี่ไม่ย้ายไปที่อื่นตามวิถีดั้งเดิมอีกต่อไป เพื่อตัวเธอเองและลูก เธอได้ทำตามใจอยากกับเรื่องที่สำคัญที่สุดในชีวิต พอแล้วกับประเพณี ความรักจึงกลับมาหาเธอ ชายหนุ่มเรือเร่สุดหล่อแสดงโดยจอห์นนี เดปป์ ในวัยที่หล่อระดับท็อปฟอร์ม ยิปซีที่ไม่คิดจะจริงจังกับใครหรือที่ไหน ชีวิตแบบไร้พันธะ ไหลไปตามน้ำ สบายๆ แต่เขาเปลี่ยนไปเพราะได้มาเจอเธอ ตอนที่เขาได้เห็นเวียนคลั่ง ว่ายน้ำเข้าไปที่เรือไหม้ไฟเพื่อตามหาลูกสาว เขาคงไม่เคยเห็นความรัก ความผูกพันของแม่ที่ลึกซึ้งขนาดนี้มาก่อน และกระตุ้นความรู้สึกอยากปกป้องเธอและลูก ในที่สุดเขายอมที่จะหยุดเดินทาง ถึงเวลาลงหลักปักฐานเสียที เขาคือช็อกโกแลตของเวียน และเวียนคือช็อกโกแลตของเขา คือ ความรัก และ passion เป็นฉากจบที่ positive มาก ทุกคนในหมู่บ้านเปลี่ยนแปลงตัวเองไปในทางที่ดีขึ้น ความสนุกสนานเติมเข้ามาในความเคร่งขรึม เหมือนลูกโป่งสีแดงที่แขวนไว้กับรูปปั้นท่านเคานท์ ผสานสองด้านที่แตกต่างเข้าด้วยกัน เหมือนความหวานและความขม นี่จึงเป็นเหตุให้เรื่องช็อกโกแลต เป็นด้านมืดที่หวานที่สุดเท่าที่เคยดูมา เรารู้สึกว่าเรื่อง Chocolate กับ Finding Calico มีอะไรคล้ายๆ กัน เวียนและช็อกโกแลต เป็นสื่อกลางให้คนในชุมชนเปลี่ยนแปลง คล้ายกับแมวสามสี และอาจารย์ใหญ่วัยเกษียณคนนั้น

Connect with Deepfilm: https://www.facebook.com/blackwhitebooks/

 

Creative Commons LicenseThis work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

3 comments

  1. เขียนได้ดีจัง..ทำให้อยากไปหาดูเลย
    แปลกดี..ที่ใช้ ขนมหวานสีดำ..เป็นแกนของเรื่องราว..
    ขอบคุณสำหรับ ข้อเขียนดีๆ ค่ะ

    Like

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s